Met de Academische Rijkunst wordt de klassieke paardrijkunst uit de oudheid nieuw leven ingeblazen. In de Academische rijkunst wordt het paard, zowel lichamelijk als geestelijk, getraind naar zijn vermogen. Doordachte gymnastische oefeningen leveren een belangrijke bijdrage aan een lang en gezond paardenleven.

Persoonlijk vindt ik het een mooie gedachte dat in de Academische Rijkunst het paardrijden als een bewegende kunstvorm wordt beschouwd. Harmonie tussen ruiter en paard, harmonie in beweging...

"Reiten ist Lebenskunst!"

"Als Lebenskünstler lebt man nicht länger, aber mehr!" 

(Bent Branderup)

naar boven

Een paard is van nature scheef en loopt op de voorhand. Wanneer een paard in de wildernis leeft en er geen ruiter op zijn rug klimt zijn deze natuurlijke scheefheid en het lopen op de voorhand geen enkel probleem.

Maar wanneer wij met onze paarden aan het werk gaan zonder aandacht aan deze twee belangrijke aspecten te besteden kan er overbelasting van de voorhand en rugspanning ontstaan.

Symptomen die hierop wijzen zijn o.a.:

• vastpakken van het bit aan een kant
• niet nageeflijk
• ongelijke aanleuning
• op de binnen- of buitenschouder vallen
• niet willen hals strekken
• ongewenst versnellen
• zadel en/of ruiter zakken scheef
• de ruiter niet laten doorzitten
• zwaar op de hand zijn
• tandenknarsen
• verkeerde galop aanspringen      
• overkruist aanspringen
• dribbelen
• hoofd kantelen
• telgang is stap
• moeite met afwenden
• oefening wel de ene hand, maar niet op de andere kunnen
• schudden met het hoofd
• flegmatiek lopen
• kijkerigheid
• niet vierkant halthouden
• werkweigering
• scheef achterwaarts gaan
• onregelmatigheid
• kreupelheid
• teugelkreupel
• weinig schoudervrijheid
• korte passen
• (klinisch) hoefkatrol
• taktfouten
• bokken
• steigeren
• kissing spines

Wanneer u geconfronteerd wordt met een of meerdere symptomen van de natuurlijke scheefheid is het belangrijk direct de oorzaak hiervan aan te pakken en niet met symptoombestrijding (slofteugel, speciale bitten enz.) aan de slag te gaan.

Natuurlijke scheefheid is in de basis een spiertechnisch probleem dat d.m.v. training van de spieren verminderd en zelfs opgelost kan worden.

De definitie van een rechtgericht paard is:

• een paard dat zich aan beide zijdes gelijkmatig inbuigt
• een paard dat gelijkmatig stuwt en draagt met zijn achterbenen
• een paard dat oefeningen gelijkmatig zowel links- als rechtsom kan doen
• een paard dat zich correct laat verzamelen en oprichten

N.b. met een rechtgericht paard wordt in eerste instantie niet een kaarsrecht lopend paard bedoeld. Na jarenlange training zal dit voor de hoog opgeleide paarden die gelijkmatig stuwen en dragen met hun achterbenen wel mogelijk zijn.

naar boven

Zoals u misschien weet is er bij paarden sprake van een natuurlijke scheefheid. U kunt dit vergelijken met mensen; sommige zijn rechtshandig en weer anderen zijn linkshandig. Zo ook met paarden, die zijn in de basis links- of rechtsgebogen. Ik heb in de praktijk gemerkt dat het vaak niet zo zwart/wit is als hierboven gesteld en dat paarden zowel kenmerken van een links- als een rechtsgebogen paard vertonen. Ik ben er dan ook geen voorstander van om een paard in een links- of rechtsgebogen hokje te stoppen, maar richt me liever op de verschillende scheefheden die ik tijdens de training tegen kom en ga hiermee aan de slag.

Maar om u een indruk te geven van de verschillen mogelijkheden ziet u hieronder een overzicht met een aantal specifieke details voor een links- of rechts gebogen paard.

• links is de korte en stijf bespierde kant
• linkerzijde wordt ook wel de holle zijde genoemde
• rechts is lang en soepeler bespierde kant
• rechts wordt ook wel de bolle zijde genoemd
• paard zal makkelijker linksom dan rechtsom  gaan
• rechtsom zal het paard zijn tempo waarschijnlijk versnellen
• paard pakt rechter teugel meer vast
• zijn linkerheup staat   hoger
• paard brengt zijn gewicht graag naar de rechter schouder, dus op volte linksom zal uit over buitenschouder wegvallen en op volte rechtsom zal hij op zijn binnenschouder vallen
• paard duwt ruiter en zadel naar rechts
• paard zet linker been graag naast de massa

• rechts is de korte en stijf bespierde kant
• rechterzijde wordt ook wel de holle zijde genoemde
• links is lang en soepeler bespierde kant
• linkss wordt ook wel de bolle zijde genoemd
• paard zal makkelijker rechtsom dan linksom gaan
• linksom zal het paard zijn tempo waarschijnlijk versnellen
• paard pakt linker teugel meer vast
• zijn rechterheup staat hoger
• paard brengt zijn gewicht graag naar de linker schouder, dus op volte rechtsom zal uit over buitenschouder wegvallen en op volte linksom zal hij op zijn binnenschouder vallen
• paard duwt ruiter en zadel naar links
• paard zet rechter been graag naast de massa

naar boven

Bronnen

Ervaringen

Stof tot Nadenken

(Paard)Rijkunst

Het Rechtrichten, de hierbij behorende oefeningen en theoretische kennis is, mijn inziens, pas succesvol wanneer het wordt ingezet met flexibiliteit van en maatwerk door de ruiter/trainer.

Want uiteindelijk kun je ook paarden niet in hokjes (links gebogen, rechts gebogen, ...) stoppen en pasklare oplossingen toepassen.

Resultaat komt zodra je in staat bent al je vergaarde kennis op maat gemaakt aan te bieden aan een paard. Geen enkel paard is hetzelfde en geen enkele trainingssessie is hetzelfde, zelfs niet als het om verschillende trainingssessie van hetzelfde paard gaat. Dit gegeven vraagt veel flexibiliteit, inzicht, tijd en inzet van de ruiter/trainer, maar is ook meteen de prachtige kern van een goede, gezonde en harmonieuze samenwerking met je paard.

Zowel Rechtrichten als de Academische Rijkunst laten u kennis maken met belangrijke en leerzame dimensies van het paardrijden en zijn dus voor zowel de recreatieve- als wedstrijdruiter en natuurlijk niet te vergeten, het paard, interessant en van groot belang zijn.